Các loại thuốc điều trị sau tai biến hiệu quả bạn nên biết?

Tai biến mạch máu não hay có tên gọi khác là đột quỵ (Stroke) là hiện tượng vùng não bộ bị tổn thương do thiếu máu cung cấp một cách bất thường hoặc do xuất huyết não. Sử dụng thuốc điều trị sau tai biến mạch máu não là phòng ngừa tái phát và cần thiết cho bệnh nhân đột quỵ. Bài viết dưới đây sẽ giới thiệu bạn đọc các loại thuốc điều trị sau tai biến thông thường.

1. Các loại thuốc điều trị sau tai biến làm tan huyết khối

Các thuốc làm tan huyết khối, hay còn gọi là tPA, hay còn gọi là chất hoạt hóa plasminogen mô, có tác dụng làm tan các cục máu đông trong não bằng cách cắt đứt các sợi huyết (fibrin). 

Huyết khối hình thành được là do fibrin. Trong quá trình ly giải cục huyết khối, plasmin là một chất có tác dụng tiêu hủy firbin tạo thành các sản phẩm thoái hóa có thể hòa tan được. Chất hoạt hóa plasminogen mô tái tổ hợp rTPA (với tên gọi Alteplase) có tác dụng chọn lọc trên fibrin, chuyển plasminogen thành plasmin, làm tan cục huyết khối. Đây là thuốc duy nhất được Hoa Kỳ (cơ quan FDA) chấp thuận sử dụng trong điều trị đột quỵ thiếu máu não cấp trong vòng 3h kể từ khi có triệu chứng đầu tiên xuất hiện.

Các thuốc điều trị tai biến đột quỵ thuốc nhóm thuốc tPA bao gồm:

  • Alteplase
  • Reteplase
  • Tenecteplase
  • Desmoteplase (đang được phát triển lâm sàng)

Tác dụng không mong muốn

  • Tác dụng không mong muốn lớn nhất khi sử dụng các thuốc này là ảnh hưởng cho vùng gân, xương khớp vì thế các bệnh nhân bị loãng xương nên xem xét trước khi dùng.
  • Trên lâm sàng đã ghi nhận một vài trường hợp sau khi dùng thuốc bị ngất xỉu, thậm chí xuất huyết dưới da bất thường,…

Tham khảo: Triệu chứng của bệnh đau dạ dày

Lưu ý: Nên dùng thuốc ngay sau khi phát hiện tai biến đột quỵ 4,5 giờ đồng hồ (khoảng thời gian vàng với bệnh nhân tai biến) để mang lại hiệu quả tốt nhất, giảm biến chứng tai biến để lại.

Tan huyết khối là một thuốc điều trị sau tai biến
Tan huyết khối là một thuốc điều trị sau tai biến

2. Các loại thuốc điều trị sau tai biến chống kết tập tiểu cầu

Khi bị thương ngoài da, tiểu cầu sẽ tập trung và liên kết với nhau để tạo thành cục máu đông giúp cầm máu vết thương. Cũng tương tự như vậy, nếu mạch máu bị tổn thương, các tiểu cầu cũng sẽ tập kết tại đó và hình thành cục máu đông.

Nếu cục máu đông trong lòng mạch đủ lớn làm ngăn chặn máu lên não sẽ dẫn đến đột quỵ do thiếu máu não cục bộ.

Thuốc chống tập kết tiểu cầu là thuốc chữa tai biến mạch máu não theo cơ chế ngăn tiểu cầu liên kết lại với nhau tạo thành cục máu đông, do đó thuốc có tác dụng ngăn chặn tai biến mạch máu não hiệu quả.

Các thuốc điều trị tai biến mạch máu não theo cơ chế chống tập kết tiểu cầu bao gồm:

  • Acetylsalicylic acid – ASA (Aspirin, Asaphen, Entrophen, Novasen)
  • Clopidogrel (Plavix)
  • Dipyridamole
  • Ticlopidine
  • Thienopyridine
  • Prasugrel (Effient)
  • Ticagrelor (Brilinta)

Tác dụng không mong muốn:

  • Xuất huyết
  • Đau dạ dày
  • Chứng ợ nóng (trào ngược axit)
  • Chảy máu bất thường
  • Dễ bầm tím

3. Thuốc chống đông máu

Thuốc chống đông máu là chất làm loãng máu bằng cách can thiệp vào thành phần máu để ngăn máu đông lại. Loại thuốc điều trị sau tai biến này giúp ngăn ngừa hình thành cục máu đông mới, mặc dù không có khả năng phá vỡ các cục máu đông hiện tại nhưng lại có tác dụng ngăn chúng không lớn lên.

Xem thêm: Trào ngược dạ dày là gì?

Thuốc chống đông máu là thuốc trị tai biến được chỉ định cho các bệnh nhân mắc bệnh lý về tim mạch như rung tâm nhĩ, nhịp tim không đều dễ tạo thành các cục máu đông và chúng có thể di chuyển từ tim lên não theo mạch máu gây ra đột quỵ.

Các thuốc chống đông máu phổ biến hiện nay là:

  • Apixaban (Eliquis)
  • Dabigatran (Pradaxa)
  • Edoxaban (Lixiana)
  • Rivaroxaban (Xarelto)
  • Warfarin (Coumadin)

Tác dụng không mong muốn:

  • Bởi vì chất làm loãng máu trì hoãn đông máu nên tác dụng phụ lớn nhất của các thuốc này là gây chảy máu không mong muốn.
  • Dễ chảy máu khi đánh răng hoặc cạo râu
  • Nôn ra máu hoặc có màu nâu
  • Phân có màu đỏ hoặc đen
  • Chảy máu cam

Lưu ý: Không sử dụng chung thuốc chống đông máu với các thuốc chống đông máu khác hoặc nhóm thuốc chống tập kết tiểu cầu sẽ gây chảy máu không kiểm soát.

Thuốc chống đông máu
Thuốc chống đông máu

4. Các thuốc điều trị tăng huyết áp

Huyết áp cao (hay còn gọi là tăng huyết áp) là nguyên nhân hàng đầu gây tai biến mạch máu não. Vì thế, bạn cần kiểm soát triệu chứng của bệnh huyết áp cao bằng nhiều cách khác nhau. Trong nhóm thuốc huyết áp, phổ biến nhất là một số loại sau:

  • Thuốc lợi tiểu: Thuốc này sẽ giúp cơ thể đào thải bớt lượng muối và chất lỏng. Bạn có thể dùng thuốc lợi tiểu chung với các loại thuốc huyết áp khác.

Tuy nhiên, vì có khả năng làm giảm nồng độ kali trong cơ thể nên thuốc lợi tiểu sẽ khiến bạn suy nhược, mệt mỏi và dễ bị chuột rút. Để ngăn chặn điều này, bạn hãy tích cực ăn những loại thực phẩm chứa nhiều kali như: Chuối, cải bó xôi, khoai lang… Trong một số trường hợp cần thiết, bạn sẽ được đề nghị bổ sung kali khi dùng thuốc lợi tiểu.

  • Thuốc ức chế men chuyển: Thuốc ức chế men có tác dụng giãn và mở rộng các mạch máu, giúp máu lưu thông dễ dàng hơn. 
  • Thuốc chẹn beta: Loại thuốc này có tác dụng ức chế khả năng hoạt động của hormone có tên gọi là adrenaline. Điều này giúp điều hòa nhịp tim và giảm bớt áp lực làm việc của hệ tim mạch. 
  • Thuốc chẹn kênh canxi: Thuốc chặn canxi giúp các mạch máu thư giãn và mở rộng bằng cách ngăn canxi xâm nhập vào các tế bào trong tim và mạch máu. Chúng cũng có khả năng làm chậm nhịp tim và giảm huyết áp. Tuy nhiên, TDKMM khi sử dụng nhóm này là phù, chóng mặt, mệt mỏi,…
  • Thuốc ức chế thụ thể angiotensin II: Thuốc này giúp tim bơm máu dễ dàng hơn bằng cách ngăn chặn hoạt động của một số hóa chất làm hẹp mạch máu. Khi sử dụng các thuốc này có thể gây chóng mặt, tăng kali, phù do tích nước,…

5. Nhóm thuốc giảm Cholesterol

Rối loạn mỡ máu cũng là 1 nguyên nhân dẫn đến tai biến, đột quỵ. Cholesterol trong máu sẽ tích tụ trên thành mạch, tạo ra các mảng bám trong lòng mạch máu. Lâu dần các mảng này sẽ dày lên, chặn dòng chảy của máu lên não dẫn đến đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

Tìm hiểu thêm: Cách hết đau bao tử

Giảm cholesterol là cách hiệu quả giúp phòng ngừa và điều trị tận gốc nguyên nhân tai biến mạch máu não.

Tóm lại, điều trị tai biến mạch máu não không phải là việc đơn giản. Để tăng hiệu quả cho quá trình này, hãy sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn và kiểm tra định kỳ. Hãy tới cơ sở y tế gần nhất để nhận được sự tư vấn chi tiết và phù hợp hoặc liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE 0944402095

 

Một số bài viết khác:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *